اولین داروی پیشگیری از ویروس RSV برای نوزادان نارس در اختیار پزشکان قرار گرفت

اولین داروی پیشگیری از ویروس RSV برای نوزادان نارس در اختیار پزشکان قرار گرفت, زندگی شهری، هوای پرآلودگی، کمآبوهوا و خشکی هوا از عوامل اصلی افزایش شایعشدگی عفونتهای تنفسی در فصل سرما، بهویژه در نوزادان هستند.

دکتر پریسا محققی، فوقتخصص نوزادان دانشگاه علوم پزشکی ایران و عضو مدام انجمن علمی پزشکان نوزادان ایران، در گفتگویی با خبررسان به بررسی چالشهای نوزادان نارس و راهکارهای پیشگیری از ویروس سینسیشیال تنفسی (RSV) پرداخته است. نوزاد نارس کیست و چگونه دستهبندی میشود؟ نوزادانی که پیش از هفته ۳۷ تا ۴۰ بارداری متولد میشوند، نوزاد نارس نامیده میشوند.

و آنها برای تکمیل رشد سه ماههای که در رحم میبایست طی میکردند، نیاز به مراقبتهای تخصصی در بیمارستان دارند.

مخاطرات ویروس RSV برای نوزادان نارس ویروس سینسیشیال تنفسی (RSV) در افراد سالم و کودکان بالای یک سال معمولاً منجر به سرماخوردگی ساده میشود، اما در نوزادان زیر یک سال و بهویژه نارسزادیها میتواند برونشیولیت (عفونت ریههای کوچک) و نارسایی تنفسی شدید ایجاد کند.

ط و پایین رخ میدهد. در ایران نیز ۱۸ تا ۲۵ درصد بستریهای فصل سرما ناشی از عفونتهای تنفسی مربوط به این ویروس است. چرا نوزادان نارس بیشتر در خطر هستند؟

نوزادان نارس از مادربواد آنتیبادی دفاعی در سه ماهه بارداری بهرهمند نشدهاند، از این رو سیستم ایمنی آنها ناقص است. اگر این نوزادان بیماری ریه مزمن نارس (BPD) داشته باشند، عفونت RSV میتواند منجر به نیاز مجدد به تهویه مکانیکی، بستری طولانی در واحد العنایه و حتی مرگ شود.

گ در روزهای اول تولد است. پیشگیری با آنتیبادی مونوکلونال پالیوییزوماب تا امسال در ایران راهکار پیشگیری تخصصی برای RSV وجود نداشت.

داروهای آنتیویروسی موثری برای این ویروس وجود ندارد و واکسنهای اولیه RSV در دهه ۱۹۶۰ حتی شدت بیماری را افزایش دادند. اخیراً واکسنهایی برای بزرگسالان (بالای ۶۰ سال) و مادران باردار (هفته ۳۲ تا ۳۶) تایید شدهاند، اما این واکسنها برای نوزادان نارس کاربردی ندارند چون مادر فرصت واکسیناسیون را ندارد یا آنتیبادی به اندازه کافی از جفت عبور نمیکند.

از سال ۱۹۹۸ آنتیبادی مونوکلونال پالیوییزوماب (نام تجاری ) بهعنوان ایمنی غیرفعال در سطح جهان موجود است. دستورالعملهای اولیه آمریکا (۱۹۹۸) تجویز آن را برای نوزادان زیر ۳۵ هفته توصیه میکردند، اما دستورالعمل ۲۰۱۴ گروه هدف را به نوزادان ۲۹ هفته و کمتر محدود کرد.

در ایران نیز از ابتدای فصل سرما جاری (۱۵ مهر تا ۱۵ اسفند) این دارو در دسترس قرار گرفته و دستورالعمل وزارت بهداشت تجویز آن را برای نوزادان متولد شده زیر هفته ۲۹ (تا پایان هفته ۲۸) در اولین فصل سرما عمرشان الزامی کرده است. نحوه تجویز و عوارض بهتر است اولین دوز قبل از مرخصی از بیمارستان تزریق شود و سپس هر ماه یک دوز تا ۱۵ اسفند (حداکثر ۵ دوز) ادامه یابد.

عوارض جدی گزارش نشده، تنها احتمال قرمزی یا واکنش خفیف در محل تزریق وجود دارد. تجویز باید در مراکزی انجام شود که امکان مدیریت واکنشهای احتمالی وجود داشته باشد. حمایت بیمهای و توصیههای والدین قیمت دارو اگرچه کمتر از کشورهای غربی است، اما برای خانوادهها گران محسوب میشود. گنجاندن در سبد بیمه از نظر مقرونبهصرفه ضروری است، چرا که هزینه بستری و مراقبتهای العنایه بسیار سنگینتر از هزینه پیشگیری است.

همچنین پیشگیری از عفونت بیمارستانآوری (نوسوکومیال) با کاهش بستریها امکانپذیر میشود. دکتر محققی توصیه میکند ثبتنام نکردن کودکان دیگر خانواده در مهدکودک، رضاعت مادری برای انتقال آنتیبادی، و جلوگیری از سیگار در محیط خانگی. تشخیص RSV با تست PCR ناسوفارین امکانپذیر اما گران است. نکته مهم این دارو با برنامه واکسیناسیون معمول نوزادان تداخل ندارد و کودک میتواند بهصورت عادی واکسنهای ملی دریافت کند.