استخوانیات ۸۰۰ ساله در چاه قلعه سورسبورگ؛ راز مرد حماسههای نورس با ژنتیک حل شد

استخوانیات ۸۰۰ ساله در چاه قلعه سورسبورگ؛ راز مرد حماسههای نورس با ژنتیک حل شد, داستانی روایی که قرنها در متون باستانی نورس باقی مانده بود، اکنون با ابزارهای علم مدرن تایید شده است. محققان نروژی با تحلیل باقیهای استخوانی در چاه قلعه سورسبورگ نزدیک تروندهایم، شواهد قوی بر تطابق این جسد با مردی یافتند که حماسههای تاریخی از انداختن جسدش در سال ۱۱۹۷ میلادی خبر دادهاند.

حماسه سوررهسیگوردسون و نبرد قلعه سورسبورگ حماسه سورره زندگی پادشاه نروژی سورره سیگوردسون را روایت میکند که در أواخر قرن دوازدهم میلادی در میان بیثباتیهای سیاسی و جنگهای داخلی به قدرت رسیده بود. این متن ۱۸۲ بیتی را یک راهب ایسلندی به دستور خود پادشاه نگارش کرده و توصیفهای تفصیلی از جنگهای آن دوره ارائه میدهد.

بر اساس این حماسه، در سال ۱۱۹۷ نیروهای مخالف معروف به باگلرها که طرفدار کاتولیک رومی بودند، به قلعه سورسبورگ حمله کردند. در حالی که مدافعان در حال غذا خوردن بودند، مهاجمان از یک در مخفی به داخل دژ نفوذ کردند، اموال را غارت نمودند، خانهها را به آتش کشیدند و جسد مردی را با سر به چاه قلعه انداخته و با سنگ انباشتند. مورخان معتقد بودند این کار با هدف تحقیر پادشاه یا آلوده کردن آب چاه انجام شده است.

از کاوشهای ۱۹۳۸ تا کشف ژنومی مدرن برای اولین بار در سال ۱۹۳۸ باستانشناسان در حفاری چاه، در عمق حدود ۷ متری اسکلت انسانی را زیر لایههای سنگ کشف کردند. اما با آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال نروژ توسط نیروهای آلمانی، پژوهشها متوقف شد و استخوانها در جای خود باقی ماندند. دورانهای کاوش در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ مجدداً آغاز شد.

تیم پژوهش زیر تپهای از زبالههایی که نیروهای نازی در چاه ریخته بودند، باقیماندههای مردی به سن ۳۰ تا ۴۰ سال و قد حدود ۱.۷۵ متر را استخراج کردند. جمجمه جدا شده از بدن، آثار ضربات شدید و بریدگیهای تیز داشت که احتمالاً قبل از مرگ وارد شده بودند.

شواهد علمی- و ژنتیک محققان با ترکیب دادههای باستانشناسی، تاریخی و ژنتیکی به نتایج قابلتوجهی رسیدند تاریخگذاری رادیوکربنی سن استخوانها حدود ۹۴۰ سال (با خطای ۳۰ سال) برآورد شد که کاملاً با زمان حمله باگلرها به قلعه همزمان است. تحلیل ژنوم توالی ژنومی یکی از دندانها نشان داد این مرد موهای قهوهای روشن یا بر، چشمان آبی و pů جنوبی نروژ داشته است.

این یافته ژنتیکی نکته شگفتانگیزی فاش کرد مردان گمان اهل مرکز نروژ بودند، در حالی که محاصرهکنندگان (باگلرها) از جنوب نروژ میآمدند. بنابراین این جسد احتمالاً متعلق به یکی از خودِ مهاجمان جنوبی بوده، نه مدافعان قلعه.

مرحله جدید در تاریخنگاری و باستانشناسی مایکل مارتین از دانشگاه علم و صنعت نروژ (NTNU) بیان میکند هرگز نمیتوانیم با صددرصد قطعیت بگوییم این استخوانها دقیقاً متعلق به همان فرد ذکر شده در حماسه است، اما مجموعه شواهد علمی و غیرمستقیم قانعکننده هستند.

در یک دادگاه فرضی، اگر متن حماسه و دادههای علمی به هیئت منصفه ارائه شود، آنها به کشف قربانی قضاوت خواهند کرد. این پژوهش که نتایج آن در مجله علمی آیساینس منتشر شده، احتمالاً اولین مورد است که اطلاعات ژنومی یک شخصیت خاص توصیفشده در یک حماسه باستانی با موفقیت بازیابی و تحلیل شده است. این دستیابی گشایش جدیدی در ترکیب دادههای ادبی تاریخی با علوم ژنتیکی و باستانشناسی محسوب میشود.

منبع گزارش گاردین دستهبندی مطالب اخبار فرهنگی اخبار فناوری خبرهای اقتصادی خبرهای ورزشی اخبار کسبوکار اخبار پزشکی