برخی پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ممکن است با افزایش ریسک ابتلا به سرطان در سالهای آتی مرتبط باشد، اما شواهد علمی در این زمینه هنوز قطعی نیست و محققان توصیه میکنند افراد دچار استرس مزمن از نظر ابتلا به سرطان دلسرد نشوند.
رویدادهایی نظیر طلاق، فوت أحد اقوام یا آسیبهای جسمی شدید میتوانند اثری ماندگار بر توانایی بدن برای مقابله با استرس بگذارند و احتمال ابتلا به انواع سرطان را افزایش دهند. برای مثال، یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ بر روی ۵۴ هزار زن نشان داد که ریسک سرطان تخمدان در افراد با علائم PTSD دو برابر زنان دیگر است. با این حال، مطالعه دیگری در سال ۲۰۱۶ بر روی ۱۰۰ هزار زن ارتباطی بین سانحههای شدید و افزایش ریسک سرطان سینه را تأیید نکرد.
دکتر آندریا لین رابرتس، محقق دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه هاروارد، میگوید مطالعات حاضر حاکی از آن است که این شواهد از نظر علمی چندان قوی نیستند. او تأکید میکند که اگرچه رویدادهای منجر به PTSD یا مشکلات عاطفی طولانیمدت میتوانند بر سلامت ضربه بزنند و ریسک بیماریهای متعدد را بالا ببرند، اما رابطه استرس با بیماریهای قلبی قویتر از رابطه آن با سرطانهاست.
دانشمندان همچنان به بررسی این رابطه ادامه میدهند. استرس تأثیر عمیقی بر کارکرد سیستم ایمنی دارد، بنابراین در بهترین حالت میتوان گفت استرس میتواند باعث شود بدن در دفاع در برابر سرطان و بیماریهای دیگر ضعیفتر عمل کند. استرسهای کوتاهمدت، مانند استرس پیش از سخنرانی یا مسابقه ورزشی، تأثیری بر سلامت ندارند و بدن به خوبی با آنها سازگار میشود.
اما یک سانحه شدید میتواند باعث شود فرد تا آخر عمر دچار افسردگی، اضطراب یا استرس پس از سانحه شود. این نوع استرس مزمن است که پزشکان گمان میبرند ممکن است تغییراتی در سطح سلولی ایجاد کند که زمینهساز سرطان شود. در استرس مزمن، بدن به طور مداوم هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین ترشح میکند که سیستم هشدار طبیعی را فعال میکنند، ضربان قلب را افزایش میدهند، فشار خون را بالا میبرند و قند خون را برای فراهم آوردن انرژی بالا میبرند.
در این مکانیسم، سیستمهایی که بهصورت فوری ضروری نیستند، مانند سیستم ایمنی، غیرفعال میشوند. در استرس کوتاهمدت این اثرات سریع از بین میروند، اما در طولانیمدت سیستم ایمنی و گوارش ممکن است دچار اختلال شود و شرایط را برای رشد سرطان مهیا کند. استرس مزمن همچنین میتواند باعث مشکلات قلبی و دیابت شود که خودشان نیز فاکتورهای ریسک سرطان محسوب میشوند.
علاوه بر این، افراد تحت استرس اغلب سبک زندگی سالمی را دنبال نمیکنند و ممکن است به مصرف الکل یا دخانیات روی بیاورند و از ورزش دوری کنند که این عوامل نیز میتوانند رشد سرطان را تسهیل کنند. با این حال، پزشکان تأکید میکنند که اینها همچنان فرضیهها هستند و رابطه استرس با سرطان بهصورت قطعی و علمی اثبات نشده است. توصیه میشود افراد دچار استرس مزمن خود را سرزنش نکنند و تمرکز خود را بر مدیریت استرس و بهبود کیفیت زندگی بگذارند.