ناپایداری پردازنده‌های نسل ۱۳ و ۱۴ اینتل: ریشه‌یابی مشکلات و راهکار‌های پیشن‌هادی

طی ماه‌های اخیر کاربران زیادی از ناپایداری پردازنده‌های نسل ۱۳ و ۱۴ اینتل، به‌ویژه مدل‌های و، شکایت کرده‌اند. این مسئله تا حدی گسترش یافت که برخی سازندگان بازی از سرور‌های مبتنی بر این پردازنده‌ها ابراز نارضایتی کرده و تصمیم گرفتند به پلتفرم‌های AMD مهاجرت کنند.

شروع گزارش‌های ناپایداری از مارس ۲۰۲۳

گزارش‌های اولیه از مارس ۲۰۲۳ آغاز شده و تا کنون ادامه دارد. به نظر می‌رسد همه پردازنده‌ها دچار این مشکل نشده‌اند، اما مدل‌های، KS و پردازنده‌هایی با توان پایه ۶۵ وات و بالا‌تر در فهرست واحد‌های مشکل‌دار قرار گرفته‌اند.

اولین علائم وقتی آشکار شد که چندین گیمر نسخه آزمایشی بازی ۸ را روی سیستم‌های مجهز به این پردازنده‌ها اجرا کردند. کاربران با خطای حافظه کافی نبوده است روبرو شدند، در حالی که سیستم‌های آن‌ها حافظه رم و کارت گرافیک مناسب داشتند.

واکنش اینتل و سازندگان مادربرد

اینتل در بیانیه‌ای در ۲۹ آوریل (۸ اردیبهشت ۱۴۰۳) مسئولیت را به دوش سازندگان مادربرد‌ها گذاشت و آن‌ها را متهم کرد که تنظیمات پیشن‌هادی اینتل را رعایت نکرده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، سازندگان مادربرد‌های سری ۶۰۰ و ۷۰۰ با وجود آگاه‌ی از ناپایداری، سیستم‌های حفاظت حرارتی و محدودیت‌های قدرت را غیر‌فعال کرده بودند تا بیش‌ترین اورکلاک ممکن را به دست آورند.

تلاش سازندگان مادربرد برای رفع مشکل

ایسوس اولین شرکتی بود که با انتشار یک پچ بایوس شامل تلاش کرد تنظیمات را به حالت پیشن‌هادی اینتل بازگرداند. گیگابایت و MSI نیز اقدامات مشابه‌ی انجام دادند. با این حال، به‌روزرسانی بایوس نتوانست مشکلات را به طور کامل حل کند و کاربران همچنان از ناپایداری شکایت داشتند.

دستورالعمل‌های جدید اینتل

اینتل با هدف کاهش ناپایداری‌ها، دستورالعمل‌های جدیدی برای تنظیمات بایوس به سازندگان مادربرد ارسال کرد. در آن مرحله، اینتل هنوز ریشه اصلی مشکلات را شناسایی نکرده بود و تمرکز بر کاهش علائم بود. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که اینتل به دلیل قرارداد‌ها با سازندگان مادربرد از ورود به چالش مستقیم پرهیز می‌کرد.

مشکلات استودیو‌های توسعه بازی

استودیو بازی‌سازی در مطلبی رسمی از مشکلات جدی در سرور‌ها و سیستم‌های گیمر‌ها خبر داد و علت را ناپایداری پردازنده‌های نسل ۱۳ و ۱۴ اینتل عنوان کرد. این استودیو اعلام کرد که پردازنده‌های معیوب اینتل را فروخته و به سایر توسعه‌دهندگان نیز توصیه کرد از این سخت‌افزار‌ها استفاده نکنند.

متیو کاسلز، بنیان‌گذار، ادعا کرد ابزار‌های شناسایی آن‌ها مشکلات گسترده‌ای در پردازنده‌ها رصد کرده‌اند که می‌تواند به ها و حافظه‌ها آسیب بزند. وی هشدار داد که تمام پردازنده‌های آسیب‌دیده به مرور زمان خراب شده و از کار می‌افتند.

تعداد پردازنده‌های تحت تأثیر

یکی از مشتریان اینتل داده‌هایی را در اختیار کانال یوتیوب قرار داد که بر اساس آن، حدود ۸ می‌لیون پردازنده نسل ۱۳ اینتل تحت تأثیر این آسیب قرار دارند که حدود ۷۵ درصد آن‌ها مربوط به مدل‌های ۱۳۶۰۰ تا ۱۳۹۰۰ می‌باشند. داده‌های لو رفته همچنین نشان می‌دهد که به دلیل ناپایداری، حداکثر سرعت حافظه در بسیاری از موارد از به افت یافته است.

اینتل نرخ خرابی را تنها ۰.۰۳۵ درصد اعلام کرده، در حالی که تولیدکنندگان تجهیزات اصلی (OEMها) این نرخ را بین ۱۰ تا ۲۵ درصد گزارش کرده‌اند. برخی شرکت‌ها در تست‌های اولیه ۱۲ درصد خرابی را ثبت کرده‌اند. اینتل تا کنون برای جمع‌آوری پردازنده‌های معیوب اقدام مؤثری انجام نداده و مشخص نیست گارانتی کاربران متضرر تمدید خواهد شد یا خیر.

تشخیص ریشه اصلی مشکلات

بر اساس گزارش وب‌سایت، اینتل در پایان تحقیقات خود ریشه ناپایداری را شناسایی کرد. توماس هانافورد، سخنگوی اینتل، اعلام کرد که ولتاژ بالا ناشی از یک الگوریتم می‌کروکد معیوب، باعث تخریب رینگ‌باس در برخی پردازنده‌ها شده است. این الگوریتم به اشتباه درخواست افزایش ولتاژ را ارسال می‌کرد که به مرور از عمر مفید پردازنده کاسته و ثبات سیستم را از بین می‌برد.

انتشار آپدیت می‌کروکد

اینتل قرار است اواسط ماه می‌لادی آینده آپدیت می‌کروکد را برای سازندگان مادربرد ارسال کند. این آپدیت‌ها نیازمند به‌روزرسانی بایوس هستند و زمان انتشار در دست سازندگان مادربرد است. برای کاربرانی که هنوز با خطا روبرو نشده‌اند، این آپدیت از تخریب تدریجی جلوگیری می‌کند، اما برای کاربران شاکی خبر خوشایندی نیست، زیرا به‌روزرسانی الگوریتم نمی‌تواند آسیب‌های قبلی را جبران نماید.

علاوه بر مشکل می‌کروکد، لکس هویوس، مدیر انجمن اینتل، به اکسیداسیون در برخی پردازنده‌های نسل ۱۳ به عنوان عامل دیگری اشاره کرد که ظاهرا در سال ۲۰۲۳ رفع شده است. این موضوع نشان می‌دهد عوامل متعددی در ایجاد ناپایداری‌ها نقش داشته‌اند و امکان بروز خطا‌های مشابه در آینده وجود دارد.

اینتل ادعا می‌کند که تجربه کسب شده از کنترل ناپایداری نسل‌های ۱۳ و ۱۴، به تحلیل بهتر داده‌های آینده کمک می‌کند. شرکت همچنین اعلام کرده که پردازنده‌های لپ‌تاپ نسل ۱۴ و پردازنده‌های آتی از آسیب‌های مشابه مصون خواهند ماند.