پرونده دور تازه واردات ماشین در دولت سیزدهم به روز‌های پایانی خود نزدیک شده است و به‌زودی دولت چهاردهم در مورد ادامه یا قطع این روال تصمیم خواهد گرفت. این دور از واردات از اسفند ۱۴۰۱ آغاز شد و با مرحله هفدهم در تیر ۱۴۰۳ به پایان رسید. طی نزدیک به یک‌ونیم سال، سهم برند‌های چینی از کل خودرو‌های وارداتی ۶۰ درصد بوده است.
به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، ۶۰ درصد خودرو‌های واردشده در این بازه از برند‌های چینی بوده‌اند. پس از آن خودرو‌های ژاپنی، اروپایی و کره‌ای جایگاه‌های بعدی را دارا هستند. برند‌های کره‌ای که در دهه ۱۳۹۰ خورشیدی محبوب و پرتعداد‌ترین خودرو‌های وارداتی بودند، اکنون در رتبه چهارم قرار گرفته‌اند. بخش قابل‌توجه‌ی از ماشین‌های ژاپنی و اروپایی واردشده نیز در چین تولید شده‌اند که جایگاه چین را به عنوان تأمین‌کننده اصلی بازار ایران تثبیت می‌کند.
برند‌هایی که تا به امروز در این دور از واردات حضور داشته‌اند عبارتند از دانگ‌فنگ، سینوگلد، چانگان، زوتی، هاوال، بستیون، هونگچی، جک، فورتینگ (لاماری)، ام‌جی، جتا، بایک، ونوسیا، جی‌ای‌سی، تویوتا، هوندا، نیسان، کیا، هیوندای، می‌تسوبیشی، سوزوکی، سانگ‌یانگ، رنو سامسونگ، فیات، فولکس‌واگن، اسکودا و آئودی.
بر اساس اطلاعیه‌های سامانه یکپارچه خودرو‌های وارداتی، تا کنون اتومبیل‌های متنوعی از ۲۷ برند خارجی به بازار ایران رسیده‌اند که ۱۵ برند از آن‌ها متعلق به چین هستند. سهم برند‌های چینی از اقتصاد ایران در سال‌های اخیر و در دوران تحریم‌های اقتصادی افزایش یافته است. وزارت صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان بزرگ نیز تصمیم گرفته‌اند واردات ماشین را از طریق شرکای چینی انجام دهند. این روند از نخستین ماشین وارداتی در دور تازه قابل ردیابی است.
وارداتی که با برند‌های چینی آغاز شد
نخستین خودرویی که مجوز ورود در دور تازه را دریافت کرد، چانگان سی‌اس۳۵ پلاس بود که توسط سایپا وارد شد. این خودروی پس از واردات اولیه، به همراه چانگان سی‌اس۵۵ به مرحله مونتاژ در سایپا رسید. دو خودروساز بزرگ دیگر نیز به همکاری با برند‌های چینی روی آوردند. پارس‌ماشین زوتی دی‌ال۵ را به بازار ایران آورد و برنامه مونتاژ آن را دارد. ایران‌ماشین نیز سدانی از دانگ‌فنگ به نام شاین مکس را به بازار فرستاد.
خودروسازان بخش خصوصی نیز تمایل به واردات خودرو‌های چینی را نشان دادند. برای مثال ماموت‌ماشین محصولات جتا (برند اقتصادی فولکس‌واگن) را برای واردات در نظر گرفت. گروه بهمن نیز با بی‌ام کارز واردات مدل‌هایی از هونگچی و بستیون را آغاز کرد.
شوق اولیه مصرف‌کنندگان ایرانی باعث شد در ابتدا از اتومبیل‌های چینی استقبال شود. بااین‌حال وقتی برند‌های غیر‌چینی نظیر تویوتا، کیا و هیوندای به بازار ایران رسیدند، گرما برای خرید خودرو‌های چینی کاهش یافت. این موضوع در مورد زوتی دی‌ال۵ بیش از سایر مدل‌ها مشهود است، چرا که قیمت این ماشین در بازار آزاد حتی از نرخ رسمی آن نیز پایین‌تر شده است.
