پژوهشگران با مقایسه عکس‌هایی که توسط دو مأموریت ناسا با فاصله بیش از ربع قرن ثبت شده‌اند، یک آتشفشان فعال تازه و بزرگ را در قمر آیو سیاره مشتری شناسایی کرده‌اند.
به نقل از اسپیس، تصاویر آتشفشان تازه با فضاپیمای جونو و دوربین جونوکم آن در حین گذر از نزدیک قمر آیو — آتشفشانی‌ترین جرم منظومه شمسی — ضبط شده‌اند. این عکس‌ها از نیمه شبانه قمر گرفته شده که با نور خورشید منعکس‌شده از سیاره مشتری روشن شده است.
مقایسه عکس‌های جونو با تصاویری که فضاپیمای گالیله در نوامبر ۱۹۹۷ از همان منطقه ثبت کرده بود، نشان داد که پیش از این هیچ ویژگی آتشفشانی در آن مکان وجود نداشته است. این بدان معناست که آتشفشان گسترده و اثرات پس از آن در طول ۲۷ سال گذشته شکل گرفته است.
مایکل راوین مدیر پروژه‌های پیشرفته در شرکت سیستم‌های علوم فضایی مالین که جونوکم را برای پروژه جونو ناسا طراحی و راه‌اندازی کرده، گفت عکس‌های تازه جونوکم تغییرات زیادی را در آیو نشان می‌دهند، از جمله این ویژگی بزرگ و پیچیده آتشفشانی که به نظر از سال ۱۹۹۷ تشکیل شده است.
تصاویر جونوکم یک ناحیه در سمت شرقی آتشفشان را نشان می‌دهند که به رنگ قرمز در آمده است. محققان گمان می‌کنند رنگ قرمز ناشی از گوگرد باشد که ابتدا به فضا پرتاب شده و سپس مجدد بر سطح آیو فرود آمده است. در سمت غربی، دو نهر تاریک گدازه با طول نزدیک به ۱۰۰ کیلوم‌تر وجود دارند که توسط دو دایره از رسوب خاکس‌تری احاطه شده‌اند.
بر اساس گزارش‌ها، جونوکم در مجموع ۹ ستون بخار مرتبط با ویژگی‌های آتشفشانی فعال و تغییرات دیگر نظیر جریان‌های گدازه‌ای تازه و رسوبات سطحی را طی سه پرواز در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در قمر آیو رصد کرده است.
آیو که اندکی بزرگ‌تر از ماه زمین است، بین سیاره مشتری و قمر‌های اروپا و گانیمد قرار دارد. نیرو‌های گرانشی، کششی را در درون آیو ایجاد کرده و گرمای ناشی از اصطکاک را به وجود می‌آورند. در نتیجه، فعالیت آتشفشانی گسترده‌ای در سطح این قمر دیده می‌شود. دانشمندان فکر می‌کنند فوران‌ها، گوگرد مذاب و ترکیبات آن را بیرون بریزند.
جونو در سال ۲۰۱۱ پرتاب شد و در سال ۲۰۱۶ به منظومه مشتری رسید. این فضاپیما مأموریت اولیه خود را در ژوئیه ۲۰۲۱ به پایان رساند، اما در حال انجام مأموریت ممتدی تا سپتامبر ۲۰۲۵ است.
