ده بیماری صعبالعلاج با تاییدیه بالینی درمان سلتراپی از پارکینسون تا دیابت و اسکلروز چندگانه, به گزارش دلچسب، فناوری سلولدرمانی به دو دسته اصلی بر اساس نوع تکنولوژی تقسیم میشود گروه اول فناوری آلوژن است که در آن پیوند سلولی از یک فرد به فرد دیگر انجام میشود و رویکرد درمانی خاص خود را دارد. گروه دوم فناوری اتولوگ را پوشش میدهد که در آن سلولها از بدن خود بیمار برداشت، پردازش و مجدداً به او تزریق میشوند.
یری از استخوان مغز) یا نحوه تزریق (داخلوریدی، در نخاع یا بطنهای مغزی) میباشد.
در این مقاله به بررسی بیماریهایی میپردازیم که تاییدیه جهانی از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داشته و در مراکز معتبر بالینی جهان، بر پایه پروتکلها و دستورالعملهای استاندارد تحت درمان قرار میگیرند. هدف اصلی در سلولدرمانی، ترمیم بافتهای صدمهدیده نظیر بافت مغزی، عصبی-عضلانی، قلبی، پانکراس و لوزات معده (مسئول تولید انسولین) است.
در ایمونوتراپی نیز تمرکز بر ترمیم و تنظیم سیستم دفاعی بدن برای مقابله با بیماریهای ریشه در اختلال ایمنی میباشد.خروج از درمان وجود دارد.
ده بیماری مهم که مطالعات بالینی درمان سلتراپی آنها مورد تایید قرار گرفته است عبارتند از ۱. بیماری پارکینسون یکی از بیماریهای مخرب سیستم عصبی مرکزی و غیرقابل درمان با روشهای سنتی است. درمانهای فعلی تنها بر کنترل علائم و در برخی موارد کند کردن پیشرفت بیماری متمرکز هستند و بیمار به تدریج دچار ناتوانی میشود.
با سلتراپی و در صورت رعایت کامل معیارهای ورود و خروج، درصد قابل توجهی از بیماران بهبودی چشمگیر یافته و بخش عمدهای از آنها درمان میشوند، تا بتوانند زندگی نسبتاً طبیعی خود را باز یابند.
ضایعات نخاعی یا فلج ناشی از قطع نخاع ناشی از ضربات تیز نفوذی (مانند چاقو)، ضایعات لهشده ناشی از تصادفات یا سقوط از بلندی. فاکتورهای موثر بر موفقیت درمان عبارتند از فاصله زمانی از وقوع حادثه تا آغاز درمان (مهمترین فاکتور) زمان بریلیانت (۴۸ ساعت اول) با موفقیت بالای ۷۰ درصد، زمان طلایی (۱۵ تا ۳۰ روز) با موفقیت نزدیک ۵۰ درصد، زمان نقرهای (۶ ماه) با موفقیت نزدیک ۴۰ درصد و زمان برنزی (یک سال) با موفقیت ۲۵ تا ۲۷ درصد.
هرچه درمان زودتر آغاز شود، شانس موفقیت بیشتر است. طول ضایعه هرچه ضایعه کوتاهتر باشد (حداکثر ۳ سانتیمتر)، پیشبینی بهبودی بهتر است. منطقه آسیب نخاع ناحیه سینه بهترین پاسخ را دارد، ناحیه گردنی پاسخ متوسط و ناحیه کمری کمترین پاسخ درمانی را نشان میدهد. سلامت پوشش بیرونی نخاع باید سالم باشد و امکان تامین سلولهای بنیادی بالغ فراهم باشد. سایر معیارها بر اساس معاینه بالینی و شواهد پاراکلینیکی تعیین میشوند.
شاخصهای بهبودی شامل برگشت بخشی از نشانگان حسی-حرکتی است که با توجه به نوع و شدت بیماری و معیارهای بالا، در هر بیمار متفاوت است. دقت شود که درصد موفقیت درمان مختص هر بیمار است و پروتکل درمان به طور کامل شخصیسازی شده میباشد. ۳.
دیابت نوع ۱ و ۲ با توجه به شیوع گسترده این بیماری (برآورد میشود نزدیک به ۱۳ میلیون نفر در ایران مبتلا باشند که حدود ۸ میلیون نفر از آنها شناسایی شدهاند) و عوارض گوناگون آن بر تمام اعضای بدن و هزینههای سنگین بر دوش جامعه و سیستمهای بیمه، سلتراپی تخصصی با هدف تشکیل سلولهای بتا ل و در صورت داشتن شرایط ملزوم، اثربخشی درمانی بالایی دارد. ۴.
سکته مغزی در صورت مراجعه سریع و اقدام به موقع، بخش عمدهای از ضایعات مغزی ترمیم شده و بسیاری از علائم بیماری رفع میگردد. سکته مغزی یکی از کاندیدهای مناسب برای سلولدرمانی است. ۵. بیماریهای قلبی-عروقی بر پایه مطالعات انجام شده، در نارسایی قلبی و سکتهها، سلولدرمانی اثرات قابل توجهی در بهبودی بیماری و کاهش عوارض ناشی از آن دارد. ۶.
مولتیپل اسکلروز (اماس) یکی از بیماریهای شایع است که روال تخریب مداوم بر سیستم عصبی میگذارد و بیمار را ناتوان میکند. این بیماری از هر دو مسیر سلولدرمانی و ایمونوتراپی، اثرات بسیار بالایی داشته است. ۷. بیماری کرون بیماری مزمن دستگاه گوارشی با روال تخریب روده و عوارض بسیار آزاردهنده، که در آن سلتراپی نتایج امیدوارکنندهای داشته است. ۸.
فلج مغزی (سیر ) از بدو تولد معلولیت کامل برای کودک ایجاد میکند و تا پایان عمر ادامه دارد. این بیماریها در اکثر موارد تا آخر عمر، معلولیت و ناتوانیهای گوناگون را به همراه داشته و علاوه بر درد و رنج بیمار و خانواده، هزینههای مالی سنگینی بر دوش خانواده، جامعه و سیستمهای بیمه تحمیل میکنند و بار بیماری (مانند DALY و QALY) را به شدت بالا میبرند. سایر موارد و عرصههای درمانی گوناگون در شمارههای بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.
مکانیزمهای اصلی بهبودی در سلولدرمانی شامل موارد زیر است جایگزینی سلولهای ضربهدیده با سلولهای ترمیمی (یکی از مهمترین مسیرها). استیمولاسیون سلولهای بنیادی جهت آزادی و افزایش فاکتورهای رشد. ترشح پروتئینهای تخصصی نوروپروتکتیو جهت حفاظت از سلولهای عصبی. بهبود عملکردی سلولهای صدمهدیده به عنوان یکی از اثرات مستقیم سلولهای بنیادی تخصصی.
