نگاهی به بلندترین آسمانخراش‌های جهان در یک قرن گذشته_دلچسب

نکات کلیدی:

• بلندترین ساختمان جهان از ارتفاع ۲۱۳ متر در سال ۱۹۰۹ به ۸۲۸ متر در امروز رسیده است.
• نیویورک در قسمت عمده‌ای از قرن بیستم، پیشتاز رقابت آسمان‌خراش‌ها می بود.
• از سال ۱۹۹۸، بلندترین ساختمان جهان در قاره آسیا قرار داشته است.

در سال ۱۹۰۹، «متروپولیتن لایف تاور» در نیویورک با ارتفاع ۲۱۳ متر، بلندترین ساختمان جهان شد. مقداری بیشتر از یک قرن سپس، «برج خلیفه» در دبی با ارتفاع ۸۲۸ متر، به ارتفاعی تقریباً چهار برابر این سازه دست یافت.

این خط وقتی، همه ساختمان‌هایی را که از سال ۱۹۰۹ تا بحال گفتن بلندترین ساختمان جهان را در اختیار داشته‌اند، با منفعت گیری از تازه ترین داده‌های «شورای ساختمان‌های بلند و زیستگاه‌های شهری» (CVU) مشخص می کند.

مطابق راه حلشناسی CVU، ساختمان‌ها باید دارای طبقه باشند؛ به این علت سازه‌هایی همانند «برج سی‌ان» (CN Tower) در تورنتو و «استراتوسفر» در لاس‌وگاس از این فهرست مستثنی می باشند. ارتفاع‌ها تا بیشترین نقطه معماری، شامل مناره‌ها، محاسبه می‌شود، اما آنتن‌های جداشونده، میله‌های پرچم یا تابلوها در این محاسبه لحاظ نمی‌شوند.

رونق آسمان‌خراش‌ها در نیویورک

برای زیاد ترِ قرن بیستم، ایالات متحده میزبان بلندترین ساختمان جهان می بود. نیویورک به‌اختصاصی، با اراعه آسمان‌خراش‌های شگفت‌انگیزِ پیاپی از سال ۱۹۰۹ تا ۱۹۷۲، این تاج و تخت را در اختیار داشت.

«متروپولیتن لایف تاور» که در منطقه «فلَت‌آیرون» نیویورک ساخته شد، در سال ۱۹۰۹ به ارتفاع ۲۱۳ متر رسید. چند سال سپس، ساختمان «وول‌ورث» (۲۴۱.۴ متر) در محله «ترایبکا» از آن پیشی گرفت، که خود آن نیز در اواخر دهه ۱۹۲۰ با ظهور نماد سبک «آرت دکو» یعنی «ساختمان کرایسلر» (۳۱۸.۸ متر) این گفتن را از دست داد.

جدول زیر فهرست بلندترین ساختمان‌های جهان بین سال‌های ۱۹۰۹ تا ۲۰۲۶ را مشخص می کند:

ساختمان کرایسلر که در شرق میدتاون واقع شده، در سال ۱۹۳۰ به گفتن اولین آسمان‌خراش «زیاد بلند» (Supertall) جهان افتتاح شد. در آن زمان، سازندگان برای ساخت بلندترین ساختمان جهان با هم رقابت می‌کردند و ساختمان کرایسلر با ترفندی مشهور، رقیب خود یعنی ساختمان شماره ۴۰ وال‌استریت را ناکامی داد؛ آن‌ها مخفیانه یک مناره ۳۸ متری را در داخل برج مونتاژ کرده و بعد از تکمیل ساختمانِ شماره ۴۰ وال‌استریت، آن را در جای خود نصب کردند.

پیروزی ساختمان کرایسلر مختصر می بود. در سال ۱۹۳۱، «امپایر استیت» به ارتفاع ۳۸۱ متر افتتاح شد و به‌شدت با اختلاف قابل‌توجهی به بلندترین ساختمان جهان تبدیل شد. با این حال، رکود اقتصادی دوران بحران بزرگ علتشد نرخ اجاره در این آسمان‌خراش تازه زیاد ناچیز باشد، به‌طوری که در اواسط دهه ۱۹۳۰ با کنایه، به آن لقب «امپایر استیتِ خالی» (Empty State Building) داده بودند.

برج‌های دوقلو و ظهور مجدد شیکاگو

امپایر استیت گفتن خود را تا زمان تکمیل برج‌های دوقلو در منطقه مالی نیویورک در سال ۱۹۷۲ نگه داری کرد. در آن زمان، «وان ورلد ترید سنتر» که طبق معمولً به گفتن «برج شمالی» شناخته می‌شد، با ارتفاع بیشتر از ۴۱۷ متر، این گفتن را به دست آورد و چند متر بلندتر از برج جنوبی خود می بود. این دو برج بعدها در حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تخریب شدند.

شیکاگو، زادگاه آسمان‌خراش‌های مدرن، با افتتاح «برج سیرز» (۴۴۲.۳ متر) در سال ۱۹۷۴، که نامش از شرکت خرده‌فروشی مستقر در آن گرفته شده می بود، مجدد به گفتن یک بازیگر مهم در عرصه ساختمان‌های بلند ظهور کرد. این ساختمان نزدیک به یک‌چهارم قرن گفتن بلندترین ساختمان جهان را نگه داری کرد، اگرچه در دهه ۲۰۰۰ و بعد از واگذاری به دلال بیمه بریتانیایی، «گروه ویلیس»، تحول نام داد.

در اواخر دهه ۱۹۹۰، برج‌های پتروناس در کوالالامپور، پایتخت مالزی، با ارتفاع ۴۵۲ متر افتتاح شدند که برای اولین بار در دهه‌های تازه، نشان‌دهنده این می بود که بلندترین ساختمان جهان در ایالات متحده قرار ندارد. شبیه ساختمان کرایسلر در ۷۰ سال قبل از آن، مناره‌های برج‌های پتروناس تعیین‌کننده برتری آن‌ها شد، که این نوشته علتناراحتی شدید اهالی شیکاگو گشت.

چطور آسیا برنده رقابت آسمان‌خراش‌ها شد؟

از زمان افتتاح، برج‌های پتروناس، بلندترین ساختمان جهان در آسیا باقی مانده است، هرچند در مناطق مختلفی از این قاره. «تایپه ۱۰۱» در پایتخت تایوان، بعد از تکمیل در سال ۲۰۰۴ با ارتفاع ۵۰۸ متر، این گفتن را در اختیار گرفت. چند سال سپس، «برج خلیفه» در دبی با ارتفاع خیره‌کننده ۸۲۸ متر افتتاح شد.

برج خلیفه بیشتر از ۶۰ درصد بلندتر از تایپه ۱۰۱ و تقریباً چهار برابر بلندتر از «متروپولیتن لایف تاور» است که یک قرن پیش از آن ساخته شده می بود. با این حال، حکمرانی طویل آن به گفتن بلندترین ساختمان جهان امکان پذیر در سال‌های آینده به آخر برسد؛ چرا که یک برج دیگر در خاورمیانه در عربستان سعودی در حال تکمیل است.

«برج جده»، که اولین ساختمان جهان خواهد می بود که از ارتفاع یک کیلومتری فراتر می‌رود، پیش‌بینی می‌شود تا اغاز سال ۲۰۲۸ افتتاح شود. ساخت این برج در سال ۲۰۱۳ اغاز شد اما با تأخیرها و توقف‌های بسیاری روبرو می بود و تا آوریل ۲۰۲۶ تنها از طبقه صدم عبور کرده است. انتظار می‌رود بعد از تکمیل، این آسمان‌خراش «ابر‌بلند» (Megatall) به ارتفاع ۱۰۰۵.۸ متر برسد که آن را بیشتر از ۱۵۰ متر بلندتر از برج خلیفه خواهد کرد.