نوشته و ویرایش شده توسط مجله ی سمسون
اخترشناسان با استفاده از ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران (TESS)، سه سیاره به اندازه زمین را در منظومه TOI-2267 که دور ستارگان دوقلو میچرخند، کشف کردهاند. این سیارات احتمالاً قادر به تجربه دو غروب خورشید به طور همزمان هستند، به این معنا که هر ستاره به تنهایی غروب میکند. این پدیده، منظرهای شبیه به صحنههای معروف فیلم «جنگ ستارگان» را ایجاد میکند، جایی که لوک اسکای واکر به دو ستاره در آسمان نگاه میکرد.
این کشف نشان میدهد که منظومه TOI-2267 اولین منظومه دوگانه شناختهشده است که سیاراتش همزمان دور دو ستاره میچرخند. این در حالی است که پیشتر تصور میشد منظومههای دوتایی به دلیل نزدیکی ستارگان به یکدیگر و ایجاد بیثباتی گرانشی، برای وجود سیارات مناسب نیستند. اما این کشف جدید، این فرض را به چالش کشیده و فرصتهای جدیدی را برای فهم بهتر چگونگی شکلگیری و پایداری سیارات در چنین منظومههایی فراهم میکند.
منظومه TOI-2267 که تقریباً ۱۹۰ سال نوری از زمین فاصله دارد، به عنوان یک منظومه “دوگانه فشرده” شناخته میشود. در این منظومه، دو ستاره با فاصله نزدیک به یکدیگر میچرخند که پیش از این تصور میشد موجب بیثباتی گرانشی میشود؛ با این حال، وجود سیارات در این منظومه نشان میدهد که، برخلاف انتظار، این نوع محیط میتواند شرایط مناسبی برای تشکیل سیارات فراهم کند.
فرانسیسکو پوئزولوس، سرپرست تیم تحقیق و پژوهشگر در موسسه اخترفیزیک اندلس، میگوید: «این کشف چندین رکورد مهم را شکسته است. منظومه TOI-2267 سردترین و فشردهترین جفت ستارهای است که تاکنون سیارات در حال گذر دور آنها مشاهده شدهاند. این اولین بار است که سیارات به طور همزمان از کنار هر دو ستاره میگذرند.»
تیم تحقیقاتی برای شناسایی سیارات از نرمافزار اختصاصی به نام “شرلوک” استفاده کرده و سپس با استفاده از رصدخانههایی مانند SPECULOOS و TRAPPIST، مشاهدات بیشتری انجام دادهاند. این رصدخانهها به خصوص برای شناسایی سیارات کوچک در اطراف ستارههای کمنور و سرد طراحی شدهاند و نقش کلیدی در کشف ویژگیهای منظومه TOI-2267 ایفا کردهاند.
این کشف امکان مطالعه دقیقتری از چگونگی شکلگیری سیارات در منظومههای دوتایی را فراهم میآورد و ممکن است به پرسشهای جدیدی درباره شکلگیری سیارات در شرایط گرانشی پیچیده منجر شود. برای پاسخ به این پرسشها، تلسکوپ فضایی جیمز وب و نسل جدید رصدخانههای زمینی میتوانند به دانشمندان کمک کنند تا ویژگیهای دقیقتری از سیارات این منظومه به دست آورند.
پژوهش در ژورنال Astronomy & Astrophysics منتشر شده است.