به گزارش خبررسان، قیمت نفت در بازارهای جهانی برای سومین روز متوالی کاهش یافت. بر اساس اخبار رویترز، اندوختهگذاران تمرکز خود را بر انتظار افزایش عرضه نفت از سوی لیبی و سایر اعضای ائتلاف اوپک پلاس متمرکز کردهاند.
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال در معاملات روز جمعه با ۱۵ سنت معادل ۰.۲۱ درصد افت کرد و به ۷۱ دلار و ۴۵ سنت رسید. در همین حال، نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱۳ سنت معادل ۰.۱۹ درصد کاهش یافت و در سطح ۶۷ دلار و ۵۴ سنت مبادله شد.
نفت برنت در طول یک هفته گذشته نزدیک به ۴.۶ درصد و نفت آمریکا حدود ۶.۶ درصد از ارزش خود را از دست داده است. این روند نزولی نشاندهنده نگرانیهای بازار نسبت به افزایش عرضه در ماههای آینده است.
سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش در چارچوب ائتلاف اوپک پلاس در حال حاضر ۵.۸۶ میلیون بشکه در روز کاهش تولید را اعمال میکنند. با این حال، تصمیم گرفته شده که از ماه سپتامبر ۱۸۰ هزار بشکه در روز به تولید اضافه شود.
برخی رسانهها گزارش دادهاند که عربستان سعودی هدف دستیابی به نفت ۱۰۰ دلاری را برای بازیابی سهم بازار کنار گذاشته است و این موضوع عاملی در کاهش ۳ درصدی قیمت نفت در روز پیشین بوده است. ریاض بارها اعلام کرده که هدف قیمتی مشخصی برای نفت ندارد و منابع اوپک معتقدند تصمیم عربستان برای افزایش تولید در ماه دسامبر نشاندهنده تغییر خاصی در سیاست فعلی نیست.
مجموعه این رویدادها میکند که بازارهای نفت نسبت به تعادل جهانی در سال ۲۰۲۵ و اقدامات آتی اوپک پلاس با احتیاط عمل میکنند.
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند که ترکیب افزایش تولید برنامهریزی شده از سوی اوپک پلاس و نگرانیهای کلان اقتصادی درباره تقاضای جهانی، فشار نزولی بر قیمتها را در ماههای آینده تشدید میکند. گزارشهای اخیر آژانس بینالمللی انرژی نیز پیشبینی میکند که عرضه نفت در سال ۲۰۲۵ از تقاضا پیشی بگیرد، اگرچه عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی همچنان عامل اصلی نوسانات قیمتی باقی مانده است.
وزیران نفت کشورهای عضو اوپک پلاس در جلسه اخیر خود تأکید کردند که سیاست تدریجی افزایش تولید بر اساس شرایط بازار ادامه خواهد یافت. این تصمیم در حالی گرفته شده که برخی اعضای ائتلاف، از جمله عراق و قزاقستان، در ماههای گذشته از سقف تولید خود فراتر رفتهاند و متعهد شدهاند با کاهشهای جبرانی در ماههای آینده جبران کنند.
از سوی دیگر، دادههای اخیر چینی نشاندهنده کندی رشد واردات نفت در دومین اقتصاد جهان است. آمار گمرک چین حاکی از آن است که واردات نفت خام در هشت ماه اول سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته کاهش یافته که نگرانیهای بازار را درباره تقاضای آتی تشدید کرده است.
بانک مرکزی اروپا و و فدرال آمریکا نیز با حفظ نرخهای بهره بالا، هزینه سرمایهگذاری در بخش انرژی را افزایش دادهاند. این سیاستهای پولی سفت باعث شده است که شرکتهای نفتی در توسعه یاقوتهای جدید محتاطتر عمل کنند که در درازمدت میتواند عرضه را محدود سازد.
در جبهه ژئوپلیتیک، تنشهای خاورمیانه و تحریمهای غربی بر صادرات نفت ایران و ونزوئلا همچنان عامل عدم قطعیت هستند. هرگونه تشدید یا کاهش این محدودیتها میتواند بلافاصله بر قیمتهای جهانی تأثیر بگذارد.
سازمان انرژی اتمی نیز در گزارش جدید خود هشدار داده که سرمایهگذاری در اکتشاف و تولید نفت در سال جاری همچنان زیر سطح مورد نیاز برای پاسخگویی به تقاضای بلندمدت قرار دارد. این خلأ سرمایهگذاری میتواند در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به کمبود عرضه و افزایش مجدد قیمتها منجر شود.
بازارهای فارکس و کالاهای پایه نیز تحت تأثیر نوسانات دلار آمریکا قرار دارند. تقویت دلار در هفتههای اخیر خرید نفت را برای صاحبان ارزهای دیگر گرانتر کرده و فشار اضافی بر قیمتها وارد نموده است.
صندوق بینالمللی پول در پیشبینی جدید خود رشد اقتصاد جهانی را برای سال ۲۰۲۵ به ۳.۲ درصد برآورد کرده که نسبت به پیشبینیهای قبلی کاهش یافته است. این کندی اقتصادی میتواند مستقیما بر تقاضای انرژی و به تبع آن قیمت نفت تأثیر منفی بگذارد.
شرکتهای بزرگ نفتی غرب شامل شل، بیپی، توتالانرژی، اگزونموبیل و ش در گزارشهای فصلی اخیر خود اعلام کردهاند که سودهای خالص آنها نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. این شرکتها برنامههای بازپرداخت سهام و خرید مجدد سهام را حفظ کردهاند اما بودجه سرمایهگذاری را در حد کنترل نگه داشتهاند.
در بخش نفتهای شیل آمریکا، تعداد حفارهای فعال در هفتههای اخیر کاهش یافته است. شرکتهای خدمات نفتی مانند هالیبرتون و اسالبی گزارش دادهاند که فعالیتهای حفاری در حوضه پرمین و بکن کند شده که میتواند در ماههای آینده تولید آمریکا را محدود کند.
کشورهای عضو اوپک از جمله نایجیریا، آنگولا و کنگو دموکراتیک همچنان با چالشهای فنی و امنیتی در افزایش تولید روبرو هستند. این محدودیتهای داخلی مانع از تحقق کامل سقفهای تولید تخصیصیافته شده است.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش ماهانه خود تأکید کرد که تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۴ حدود ۹۷۰ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت که کمتر از پیشبینیهای قبلی است. این سازمان پیشبینی میکند که تقاضا در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد.
بازارهای قراردادهاهای آتی نفت برنت نشاندهنده انتظار بازار برای ادامه روند نزولی در ماههای آینده است. منحنی پیشفروشی در حالت کانانگو قرار دارد که نشاندهنده انتظار ارزانتر شدن نفت در آینده نسبت به قیمت فعلی است.
وزیر انرژی عربستان سعودی، الأمیر عبدالعزیز بن سلمان، در مصاحبه اخیر تأکید کرد که اوپک پلاس ابزارهای لازم برای مدیریت بازار را دارد و در صورت لزوم اقدام خواهد کرد. او اشاره کرد که ائتلاف بر پایه دادهها و نه احساسات تصمیمگیری میکند.
انتقال انرژی به سمت منابع تجدیدپذیر و سیاستهای سبز اقتصادهای بزرگ، فشار ساختاری بلندمدت بر تقاضای نفت ایجاد کرده است. اتحادیه اروپا، چین و ایالات متحده بستههای کلان سرمایهگذاری در انرژیهای پاک را تدوین کردهاند که در افق ده ساله میتواند تقاضای نفت را به اوج خود برساند و سپس به کاهش روند بگذارد.
موجودات استراتژیک نفت در کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی در سطح نسبتا راحتی قرار دارد. ایالات متحده موجودات ذخیره استراتژیک خود را پس از خالی کردن در سال ۲۰۲۲ در حال بازسازی است که میتواند در صورت نیاز عرضه اضافی به بازار فراهم آورد.
در منطقه خاورمیانه، توسعه پروژههای گازی و پتروشیمی در قطر، امارات و عربستان سعودی نشاندهنده تغییر ترکیب صادرات انرژی این کشورها است. صادرات گاز مایع (LNG) عربستان از طریق پروژههای جدید در جافوره و سایر کانونها در سالهای آینده افزایش قابل توجهی خواهد داشت.
تحلیل تکنیکال نمودارهای قیمتی نفت برنت نشان میدهد که سطح ۷۰ دلار به عنوان حمایت کلیدی عمل میکند. شکست این سطح میتواند قیمت را به سمت ۶۵ تا ۶۸ دلار هدایت کند که میانگین متحرک ۲۰۰ روزه در آنجا قرار دارد.
صندوقهای تحوط و سرمایهگذاران مؤسسهای در هفتههای اخیر موقعیتهای کوتاه خود بر روی قراردادهاهای آتی نفت را افزایش دادهاند. گزارشهای CFTC نشاندهنده افزایش چشمگیر موقعیتهای فروشنده در بازار فارکس نفت است.
پیشبینیهای جوی برای فصل پاییز و زمستان در نیمکره شمالی میتواند بر تقاضای سوختهای گرمایشی تأثیر بگذارد. یک زمستان سردتر از معمول در اروپا و شمال آمریکا میتواند تقاضای نفت و گاز را به طور موقت افزایش دهد.
مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی همچنان عاملی است که میتواند در صورت تحقق، حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز نفت اضافه به بازار بیاورد. با این حال، احتمال تحقق توافق در افق نزدیک همچنان نامشخص است.
سازمان اوپک در نگاه تاریخی نشان داده که در زمانهای کمبود عرضه یا افزایش بیش از حد قیمت، با افزایش تولید بازار را متعادل میکند. این انعطافپذیری یکی از عوامل اصلی ثبات نسبی بازار در دهههای اخیر بوده است.
تحلیلگران بازار پول و سرمایهگذاری معتقدند که همبستگی بین قیمت نفت و سهام انرژی در ماههای اخیر تقویت شده است. کاهش قیمت نفت مستقیما بر سودآوری و ارزش سهام شرکتهای حفاری، خدمات نفتی و پالایشگاهها تأثیر میگذارد و باعث خروج سرمایه از این بخش میشود.
بازارهای مشتقات نفت شامل آپشنها و فیوچرزها حجم معاملات رکوردی را در ماههای اخیر ثبت کردهاند. افزایش نوسانات قیمتی فرصتهای آربیتراژ و هجینگ را برای بازیکنان مؤسسهای فراهم آورده است.
کشورهای مصرفکننده نفت در آسیا شامل هند، کره جنوبی و ژاپن استراتژیهای انباردهی را بر اساس پیشبینیهای قیمتی تنظیم میکنند. هند به عنوان سومین مصرفکننده نفت جهان، خریدهای خود را از روسیه با تخفیف افزایش داده که دینامیکهای منطقهای را تغییر داده است.
پروژههای نفت و گاز در شمال آفریقا و شرق مدیترانه شامل کشفهای مصر، قبرس و اسرائیل در حال توسعه هستند. صادرات گاز از این منطقه به اروپا میتواند در بلندمدت جایگزین بخشی از نفت در ترکیب انرژی قاره العجوز شود.
تکنولوژیهای بازیابی پیشرفته نفت (EOR) و دیجیتالیسازی عملیات حفاری باعث شده است که هزینه یافتن و تولید هر بشکه نفت در ده سال اخیر به طور قابل توجهی کاهش یابد. این پیشرفت تکنولوژیک سقف قیمتی بلندمدت را پایین آورده است.
سیاستهای اقلیمی شامل قیمتگذاری کربن، استانداردهای انتشار و حمایت از خودروهای برقی در اقتصادهای بزرگ، منحنی تقاضای نفت را در افق ۲۰۳۰ تا ۲۰۴۰ به سمت اوج و سپس نزول هدایت میکند. آژانس بینالمللی انرژی سناریوی صفر انبعاثات خالص در ۲۰۵۰ را منتشر کرده که در آن تقاضای نفت تا ۲۰۵۰ به کمتر از ۲۵ میلیون بشکه در روز میرسد.
بازار نفت خام سنگین و سبک تفاوتهای قیمتی قابل توجهی دارد. نفتهای سنگین نظیر م مکزیک و کولد لیک کانادا با تخفیف نسبت به برنت معامل میشوند، در حالی که نفتهای سبک و شیرین از جمله برنت و WTI پرمیوم قیمتی دارند. این شکاف در ماههای اخیر به دلیل تغییرات تقاضای پالایشگاهها نوسان داشته است.
شرکتهای ملی نفت در عربستان، امارات، قطر، کویت و عراق بیش از ۹۰ درصد ذخایر نفت جهان را کنترل میکنند. تصمیمات سرمایهگذاری این شرکتها بر اساس سیاستهای ملی و نه صرفا سیگنالهای بازار اتخاذ میشود که عامل منحصر به فرد بازار نفت است.
جنگ تجاری و تعرفههای جمرکی بین اقتصادهای بزرگ میتواند بر رشد جهانی و در نتیجه تقاضای انرژی تأثیر منفی بگذارد. تنشهای تجاری چین-آمریکا در سالهای اخیر باعث ایجاد عدم قطعیت در پیشبینیهای تقاضای بلندمدت شده است.